รีวิว PhotoCraft (ชุด ArtCraft) — Photoshop ฉบับ open source เขียนด้วย Rust ล้วน ยังเป็น early alpha

คืออะไร

PhotoCraft เป็นแอปแก้ไขภาพโอเพนซอร์สจากทีม ArtCraft (org storytold) คำโปรยตรงตัวคือ “clean-room reimplementation of Adobe Photoshop in pure Rust” คือไม่ได้หยิบโค้ดของ Adobe มา แต่เขียนขึ้นใหม่ทั้งหมดให้ผู้ใช้ที่คุ้นเคยกับ Photoshop รู้สึกคุ้นเคยตั้งแต่แรก ตั้งแต่เมนู ปุ่มลัด ไปจนถึงพาเนลและเครื่องมือ

จุดที่น่าสนใจคือมันเป็น native app ที่เขียนด้วย Rust ทั้งหมด ไม่ใช่ Electron และไม่ใช้ web view ตาม README ระบุว่าทำงานแบบ offline เปิดซอร์ส และ “ของคุณ” ข้อมูลจากเว็บ getartcraft.com/apps ณ 10 ต.ค. 2026 ระบุว่า PhotoCraft อยู่สถานะ Early alpha เช่นเดียวกับ PdfCraft ส่วน VectorCraft, FilmCraft, LightCraft, EffectCraft และ DesignCraft อยู่สถานะ In development (มีตัวติดตั้งให้ลองแล้ว) ทุกแอปแยก repo กันใน org storytold ส่วน ArtCraft ตัวหลักเป็น AI image/video studio อีกตัวหนึ่ง (repo storytold/artcraft)

จุดเด่น

• เครื่องมือครบ 52 ตัว ตั้งแต่ Move, Marquee ทุกแบบ, Lasso, Magic Wand, Object Selection, Select Subject, Select and Mask ไปจนถึง Pen, Type แนวนอน/แนวตั้ง และ Shape แบบต่าง ๆ
• Adjustment layers 16 ชนิด ที่ยัง non-destructive คือ pixel ต้นฉบับไม่ถูกแก้ มี Curves แบบแยก per-channel, Levels ที่มี histogram สด, Hue/Saturation, Black & White, Channel Mixer, Gradient Map, Photo Filter, Selective Color, Color Lookup (.cube, .3dl, .look) รวมถึง Shadows/Highlights, Replace Color, Match Color, HDR Toning, Desaturate และ Equalize
• Layer styles ครบทั้ง Drop Shadow, Inner Shadow, Outer/Inner Glow, Bevel & Emboss, Satin, Stroke และ Color/Gradient/Pattern Overlay ใช้กับ type layer ได้ด้วย
• PSD จริง ตาม README ระบุว่าเปิดแล้ว save กลับแล้วเรนเดอร์ตรงกัน 307 จาก 309 ไฟล์ในชุดทดสอบ psd-tools และ 169 จาก 170 ไฟล์ในชุดผสม ag-psd/psd-tools ส่วน shape layers ตรงกับพิกเซลของ Photoshop ถึง 116 จาก 116 ชิ้น
• สีลึกกว่าที่คิด รองรับ RGB, Grayscale, CMYK และ Lab ที่ 8/16/32-bit ต่อช่อง พร้อม ICC color management ที่เขียนใหม่ด้วย Rust: embedded profile, Assign/Convert to Profile ครบทั้ง 4 rendering intents, soft proofing (Cmd+Y) และ Gamut Warning (Shift+Cmd+Y)
• รูปแบบไฟล์เยอะ PSD/PSB, layered TIFF, Paint.NET PDN3 (อ่าน), SVG, PNG, JPEG, TIFF, WebP (lossy และ lossless), GIF, BMP, TGA, ICO, QOI, PNM, OpenEXR, Radiance HDR และไฟล์เนทีฟ .pcraft ของตัวเอง รวมถึง blend mode 27 แบบของ Photoshop บวกอีก 6 แบบของ Paint.NET
• เร็วและเบากว่าที่คาด GPU compositor บน wgpu (Metal, Vulkan, DX12, WebGPU), copy-on-write tiles และฟิลเตอร์แบบ multithreaded ตาม README ระบุว่า Gaussian radius 180 บนภาพ 3.6 MP ใช้เวลาไม่ถึงวินาที
• เตรียมมาให้ agent ใช้ ทุกเมนู เครื่องมือ และ dialog วิ่งจาก registry เดียวกัน กว่า 500 commands เดียวกันนี้ถูกเรียกจาก UI, CLI, JSON control channel และ MCP server ได้เหมือนกัน
• ฟีเจอร์ละเอียด smart objects กับ smart filters, actions record/replay, command palette (Cmd+F), Export As พร้อม preview และประมาณขนาดไฟล์, และธีมให้เลือกทั้ง Pro dark, Studio และ Classic

เหมาะกับใคร

• คนที่คุ้นกับ Photoshop และอยากลองทางเลือก open source ที่รันบนเครื่องตัวเอง ไม่ต้องมีบัญชี ไม่ต้องอัปโหลดภาพไปคลาวด์
• คนทำงานที่ต้องเปิดไฟล์ PSD ลูกค้า และอยากแก้แบบ non-destructive ด้วย adjustment layers, masks และ layer styles
• นักพัฒนาที่ชอบของที่เป็น native Rust จริง ๆ และอยากดูว่าโปรแกรมตัวใหญ่ ๆ หนึ่งตัวเขียนและ organize ตัวเองอย่างไร
• คนที่ใช้ AI agent ทำงานภาพ เพราะเส้นทาง CLI / JSON channel / MCP server เปิดให้สั่งงานแบบ headless ได้
• คนอยากลองของใหม่ที่เพิ่งมา แต่ยอมรับความเสถียรระดับ alpha ได้

เริ่มต้นใช้งาน

วิธีง่ายสุดคือโหลดตัวติดตั้งจากหน้า PhotoCraft บน getartcraft.com หรือจาก GitHub Releases (มีทั้ง Windows, macOS, Linux, FreeBSD และ Web) ถ้าจะ build เอง README ให้คำสั่งไว้แบบนี้

git clone https://github.com/storytold/photocraft
cd photocraft
cargo run --release -p photocraft -- image.psd   # the desktop app
cargo test --workspace                           # the test suite

ตัวอย่างคำสั่ง headless ที่ README แสดงไว้

# Headless: open, edit, save
photocraft-cli run wave.psd \
  --cmd filter.sharpen.smartSharpen     --params '{"amount":80}' \
  --cmd layer.newAdjustmentLayer.curves --params '{"points":[[0,0],[64,48],[192,212],[255,255]]}' \
  --out wave-final.png

# Apply one action list to a folder of images
photocraft-cli batch --actions grade.json --in ./raw --out ./graded

# Let an agent drive it over MCP (headless, or bridged to the running app)
photocraft-cli mcp

ส่วนสถานะของแอปอื่นในชุดดูได้ที่ getartcraft.com/apps

ข้อควรรู้

• License: GitHub แสดงเป็น Apache-2.0 ส่วน README ระบุว่าเป็น dual license MIT หรือ Apache-2.0 เลือกได้ ข้อยกเว้นคือชื่อและโลโก้ ArtCraft เป็นเครื่องหมายการค้า ถ้า fork ไปทำต่อต้องเอาออก
• ความสดใหม่: ข้อมูล ณ 10 ต.ค. 2026 มีดาวประมาณ 36.5k, fork ประมาณ 5.2k, open issues 574 ตัว และ push ล่าสุดวันที่ 10 ต.ค. 2026 เพิ่งมี release v0.6.0 วันเดียวกันนั้น โดยมี v0.3.0 และ v0.5.0 มาก่อนหน้านี้ภายในสัปดาห์เดียว
• อายุโปรเจกต์ยังน้อย: repo ถูกสร้างเมื่อ 30 ก.ย. 2026 คือยังไม่ถึงสองสัปดาห์ตอนรีวิวนี้ ดาวที่พุ่งเร็วจึงยังไม่ได้บอกว่าตัวโปรแกรมนิ่งแล้ว
• ยังไม่ใช่ตัวแทน Photoshop สำหรับงานมืออาชีพประจำวัน ตามที่ README ระบุไว้เอง โดยจุดที่ยังขาดหลักๆ คือฟีเจอร์ AI/generative, เครื่องมือราว 20 ตัว, ความลึกด้าน typography/pro workflow และการรองรับ plug-in สถานะบนเว็บยังเป็น Early alpha
• ข้อจำกัดด้านรูปแบบไฟล์: HEIC (จาก iPhone และ Mac) อ่านอย่างเดียว, AVIF เขียนอย่างเดียวและยัง decode ไม่ได้, JPEG XL ใช้ไม่ได้ ส่วนไฟล์ Affinity (.af, .afdesign, .afphoto, .afpub) เปิดได้แบบ read-only และ export ไม่ได้ อีกทั้ง PDN3 เป็นฝั่งอ่านอย่างเดียว
• PSD บันทึกซ้ำจะไม่เหมือนไบต์ต่อไบต์ ตาม README อธิบายว่า PhotoCraft จะเขียน image resources, layer records และ composite ใหม่ มีแต่ crate photocraft-psd แบบ standalone ที่ parse ไฟล์โดยไม่ผ่าน document model จะได้ไฟล์ตรงทุกไบต์
• บน Linux แบบ Wayland ยังลากไฟล์มาวางในหน้าต่างไม่ได้ ต้องใช้ File ➡️ Open หรือรันผ่าน XWayland
• เอกสารรายละเอียด อยู่ในโฟลเดอร์ docs และ book รวมถึง capability matrix ของแต่ละ codec ให้เช็กก่อนใช้งานจริง

🔗 https://github.com/storytold/photocraft

ข้อมูลจาก GitHub ณ 10 ต.ค. 2026: ⭐ 36,466 | ภาษา Rust | license Apache-2.0